Yedi rol üçe iniyor

Ferit Büyükkeçeci konuşmasına iddialı bir cümleyle başladı: organizasyon şemalarımız önümüzdeki üç yılda, son on beş yılda değiştiğinden daha fazla değişecek. Sunumun geri kalanı bu iddianın neden abartı olmadığını anlattı.

Önce bir geri bakış. Yazılıma erişim tek bir insan ömrü içinde bir avuç insandan milyarlara çıktı: makine çağı, zanaat, mühendislik, internet, platform ve süreklilik. Her çağ bir yetenek ekledi ve bir darboğazı kaldırdı — ama koordinasyon vergisi hep büyüdü.

Bir özellik yollamak için yedi uzman

Bugünün ürün akışı şelale değil — ama devir teslimlerle tanımlı. Kullanıcı analizi, rakip analizi, paydaş girdisi, PRD, tasarım, geliştirme, kalite güvence, UAT, yayın. Geri bildirim döngüleri var ama birden fazla rol sınırından geçiyor: yavaş ve kayıplı.

Her devir teslim, bağlamın kaybedildiği bir yer.

Ferit bunu bir verimsizlik olarak anlatmadı: yazılım üretmenin zor ve pahalı olduğu bir dünya için bu optimal tasarımdı. Değişen şey üretmenin maliyeti olduğunda, tasarımın kendisi de geçersizleşiyor.

Üç eğrinin çarpımı

AI'ın şimdi gelmesinin sebebi araştırmacıların aniden zekileşmesi değil. Üç üstel eğri üst üste bindi:

Hiçbiri tek başına yeterli olmazdı. Yedinci çağın şimdi gelmesinin sebebi bu üçünün çarpımı.

7a ile 7b arasındaki fark yetenekte değil

Ferit yedinci çağı ikiye böldü ve asıl ayrımı net koydu: fark AI'ın ne kadar yetenekli olduğu değil, hangi devir teslimlerin hayatta kaldığı.

Test cümlesi de sahnede söylendi: organizasyon şemanızda tek bir özellik için hâlâ yedi rol varsa, 7a'dasınız.

7b'de montaj hattı bir geri bildirim ağına dönüşüyor. İleri akış (niyetten ölçeklemeye) ucuz; sistemin öğrendiği ve kendini onardığı yer geri döngüler oluyor — saniyelik, saatlik ve günlük döngüler.

Yedi rol üç arketipe iniyor

Uzmanlaşmanın yeni ekseni fonksiyon değil irtifa.

Orchestrator niyeti kuruyor ve zevki sahipleniyor. Ferit'in tarifiyle 2020'nin ürün yöneticisinden çok bir kurucuya benziyor; çoğu zaman kendi prototipini kendi çıkarıyor. Neden en değerli rol olduğunu da açıkça söyledi: üretmek ucuzladığında zevk (taste) tek savunma hattı kalıyor — ve zevk AI'dan gelmiyor, neyin var olmayı hak ettiğini seçen insandan geliyor.

Builder niyeti uçtan uca üretime taşıyor. 2028'in bir Builder'ı, 2022'nin beş kişilik ekibinin işini yapıyor. Full-stack olmak tercih değil, giriş koşulu.

Architect ise AI'ın içinde koştuğu sistemleri tasarlıyor: dağıtık sistemler, veri modelleme, güvenlik, ölçekte performans ve otonom döngüleri güvenilir kılan doğrulama düzenekleri. Sayıca daha az ama onlarsız 7b'deki hiçbir döngü güvenle çalışamıyor.

Uyarılar da açıktı: AI araçlarıyla doğrudan prototip üretemeyen ürün yöneticileri bu on yıl içinde yok oluyor; "Figma'dan React component'i" işi sektörün en savunmasız rolü; ve "kıdemli" bir kariyer aşaması olmaktan çıkıp giriş seviyesi haline geliyor.

T'den ME'ye

İşin şekli değişince kişinin şekli de değişiyor. Altıncı çağın T-şeklinde insanı bir derin uzmanlık ve devretmeye yetecek kadar genişlik taşıyordu. 7b'nin önerdiği profil ME: M birden fazla uzmanlık, E ise fonksiyon dışı beceriler. M seni AI'a karşı değerli kılıyor, E ise diğer insanlara karşı.

Sigortam.net tarafından verdiği somut örnekler de bu çerçevenin içine oturuyor: sigortacılıkta hasar süreçlerinde verimlilik kazanımı ve müşteri sorgularında hızlanma. Yayınlamak bir hafta sürdüğünde, asıl avantaj o haftaya neyin değdiğini bilmek oluyor.

Konuşmanın Alive'26 sayfası — sunum PDF'i ve özet burada.