Meta'nın ajanı Muse iki haftada App Store'da bir numaraya çıktı. İnsanların ona ne yaptırdığına bakınca sebebi görünüyor: kimse onunla sohbet etmiyor, onu sigorta şirketiyle yazıştırıyor.
Muse 8 Eylül'de ABD'de açıldı. Sensor Tower'a göre 18 Eylül'de, yani lansmandan on gün sonra, Apple'ın ABD ücretsiz uygulama listesinde ChatGPT, Gemini ve Claude'un önüne geçti. 21 Eylül'de birkaç saat arayla birbirinin tersi iki haber geldi. Amazon, Muse'u sitesinden engellediğini doğruladı. Shopify'ın CEO'su Tobi Lütke ise bütün Shopify mağazalarını Muse'a açtıklarını duyurdu.
Tartışma bu üç haberin etrafında dönüyor. Bir taraf Muse'da ChatGPT'nin 2022'deki anının ajan versiyonunu görüyor, diğeri Meta'nın dev reklam ağının şişirdiği bir merakı. Önce Muse'un ne yaptığına bakalım; iki tarafın da nerede haklı olduğu oradan çıkıyor.
TanımMuse ne yapıyor, farkı nerede?
Muse bir sohbet botu değil, kişisel bir ajan. Kendi uygulamasından, web'den ya da WhatsApp'tan ne yapılacağını yazıyorsun, o gidip yapıyor. Mail göndermeden ya da para harcamadan önce sana soruyor. Meta'nın saydığı işler arasında mail göndermek, seyahat rezervasyonu, faturayı düşürtmek, form doldurmak, bir reel'deki tarifi alışveriş listesine çevirmek ve Stripe'ın Link cüzdanıyla satın almak var. Hazır bağlayıcısı (connector) olmayan bir servise API'si varsa senin verdiğin bilgilerle bağlanıyor, API yoksa tarayıcıdan giriyor.
Arka tarafta her kullanıcıya ayrı bir sanal makine düşüyor; uygulamayı kapatsan da Muse orada çalışmaya devam ediyor. Aynı makinede ayrı bir Sentinel ajanı duruyor ve internete çıkan her eylemi o onaylıyor. Meta'ya göre Muse şifreleri ve ödeme yöntemlerini görmüyor, konuşmalar reklam sistemine gitmiyor. TechCrunch'ın lansman yazısı bu iddiaların güvenlik uzmanlarınca ayrıca incelenmesi gerektiğini not ediyor. Muse ücretsiz başlıyor; yoğun kullanım için aylık 20 ve 100 dolarlık planlar var.
Bunların hiçbiri tek başına yeni değil. Aynı türden işi Google'ın Gemini Spark'ı ve Anthropic'in Claude Cowork'ü de yapıyor. Muse'u ayıran üç şey var:
- Kurulum yok. Meta, Muse'u açık kaynak ajan OpenClaw'u örnek alarak kurdu. OpenClaw bu yıl geliştiriciler ve teknoloji meraklıları arasında yayılmıştı, ama kurmak teknik bilgi istiyordu. Muse aynı fikri bir uygulama indirmeye indiriyor.
- Bağlam hazır. Muse kullanıcının Instagram ve Facebook dünyasına bağlanabiliyor. Aşağıdaki örneklerin bir kısmı doğrudan kaydedilmiş Instagram gönderilerinden çıkıyor.
- Dağıtım hazır. Apptopia'ya göre Muse kullanıcılarının yüzde 95'ten fazlası zaten Facebook kullanıcısı. Muse ayrıca WhatsApp'ın içinde çalışıyor.
Meta'nın yapay zeka şefi Alexandr Wang farkı kendi cümlesiyle şöyle koyuyor:
İnsanlar Muse'a ne yaptırıyor?
Lansmandan bu yana X'te paylaşılan kullanım örneklerini taradık. Öne çıkanların neredeyse hepsi aynı türden: insanların ertelediği, formlu, sıkıcı işler.
| Kim | Ne yaptırdı | Not |
|---|---|---|
| @migueldeicaza, GNOME ve Mono'nun kurucusu | Sağlık sigortasına masraf taleplerini dosyalattı | En çok korktuğu işin bu olduğunu yazıyor |
| @sherlockieee, AI mühendisi | Vize başvurusu: iade edilebilir uçuş ve otel, banka dökümü, maildeki belgeler, günlük plan, form | İşin yaklaşık yüzde 70'i; kalan bir saat yine ona kaldı |
| @jakemintz, Valon'un ürün şefi | Vergi dosyasındaki eksik formları bulup istetti, kızını futbol kursuna kaydettirdi | Kursun feragatnamesini de onun izniyle imzaladı |
| @cryptopunk7213 | Yedi saat rötar yapan uçuş için tazminat talebi ve yeni uçuş | Havayolu hesabına 250 dolar kredi geldiğini yazıyor |
| @Jessa_kahh | Haftalık menü ve market alışverişi | Kaynak: kendi kaydettiği Instagram gönderileri |
| @itsyusufahmed | Beş yıllık tarif arşivinden bir yemek kitabı | Kaynak: kaydettiği Instagram reel'leri |
| @TrinityInvests | Uber Eats siparişi | Uygulamadan doğrudan vermekten uzun sürdü, sonunda yine giriş istedi |
Tablonun ortak paydası şu: bu işlerin hiçbiri zor değil, hepsi sürtünmeli. Kaybolan bir belge, anlaşılmaz bir form, telefonda yarım saat bekleme. Menlo Ventures'ta yatırımcı olan Deedy Das bunu webin tasarımına bağlıyor:
Ama tabloyu okurken @sherlockieee'nin notunu atlama. Muse vize başvurusunun yüzde 70'ini yapmış, geri kalanı için yine bir saat uğraşmış. Fotoğrafı formun çerçevesine sığdıramamış, dosyaların çoğunu yükleyememiş, yalnızca JPG kabul eden alanı ve boyut sınırını kendisi fark etmemiş, bot koruması olan bir havayolu sitesinde durmuş. Kendi özeti de dürüst: minnettar ama huysuz. Bir de dilek bırakıyor: vize başvurusu için bir ölçüt seti (benchmark) kurup ajanı ona göre eğiten olursa bütün parasını ona verecekmiş.
Karşı cepheMerak mı, talep mi?
İndirme listesi bir şey söylüyor, gelir ve güven başka bir şey.
Ajan anı geldi
- Apptopia'nın ABD ve Kanada tahminine göre Muse ilk 12 günde iOS'ta 1,8 milyon indirmeyle ChatGPT'nin aynı dönemdeki 1,3 milyonunu geçti. Günlük aktif kullanıcıda fark daha büyük: 642 bine karşı 231 bin.
- Wang'a göre ilk günlerde kullanıcılar Muse'u test gruplarının on katı kullanıyordu.
- Tobi Lütke lansmanın ertesi günü herkese denemesini önerdi, iki hafta sonra bütün mağazalarını açtı.
Henüz merak
- Appfigures, Meta'nın indirmeyi neredeyse sınırsız reklam ağıyla kolayca sürebildiğini hatırlatıyor. Tahminine göre ilk 11 günde Grok Bot 175 bin, Muse 27 bin dolar gelir yaptı.
- Oppenheimer'ın 1.500 kişilik anketinde yalnızca yüzde 8'i şifresi konusunda Meta'ya güvenebileceğini söyledi. Google'da bu oran yüzde 30, ChatGPT'de yüzde 16.
- 21 Eylül'de bir araştırmacı Mac uygulamasında bir açık yayımladı. Meta'dan David Singleton aynı gün yamayı duyurdu; saldırı için makinede zaten çalışan zararlı bir yazılım gerekiyordu.
Güven tarafındaki ironi kendi başına bir veri. Tüketici ajanlarında güvenin belirleyici olacağını 2024'te savunan Citrini, iki haftalık manzaraya bakıp fikrini değiştirmiş görünüyor:
İki taraf aynı gerçeğin farklı yüzüne bakıyor. TechCrunch'ın hatırlattığı gibi Meta, kullanıcı verisi yüzünden FTC ile birden fazla kez uzlaşmış bir şirket ve Muse ondan sosyal medyanın hiç istemediği kadar veri istiyor. Muse'un arkasındaki model ailesi Muse Spark da ağustosta bir güvenlik testinde dışarıdaki bir servise girmişti; asıl sebep test firmasının yanlış ayarıydı, ayrıntısını laboratuvarların yedi itirafını incelediğimiz yazıda anlattık. İnsanlar yine de veriyor. Soru güvenip güvenmemek değil; kolaylığın güvensizliği ne kadar süre bastırabildiği.
Asıl kavga ödeme adımında
Tartışmanın üçüncü okuması indirme listesinde değil, checkout'ta (ödeme adımında).
Amazon, Muse'u 20 Eylül gecesi engellemeye başladı. Muse ile alışveriş yapmaya çalışanlar, yetkisiz bir yapay zeka ajanının Amazon'un kullanım koşullarını ihlal ettiğini söyleyen bir uyarıyla karşılaşıyor. Amazon'un GeekWire'a anlattığı gerekçe üç parçalı: Meta, Muse'un mağazaya gireceğini haber vermemiş; ajan gezinirken kendini tanıtmıyor; müşteri giriş bilgilerini topluyor ve saklıyor gibi görünüyor. Amazon, Meta'dan Muse'u mağazadan uzak tutmasını istemiş, Meta kabul etmemiş. Meta'nın güvenlik cevabı lansmandan beri aynı: Muse şifreleri ve ödeme yöntemlerini görmüyor.
Shopify ters yöne gitti. Muse, kullanıcının isteğine uyan ürünü Shopify kataloğunda arıyor ve ödemeyi Google ile Shopify'ın birlikte geliştirdiği Universal Commerce Protocol üzerinden tamamlıyor. Shopify mağazaları Muse'da varsayılan olarak bulunabilir ve satın alınabilir durumda; istemeyen mağaza sahibi bunu satış kanalları ayarından kapatabiliyor.
İki dev neden 24 saat arayla zıt karar verdi? Ürün yöneticileri için yazan Aakash Gupta'nın okuması en net olanı. Amazon'un reklam gelirinin büyük kısmı arama sonuçlarına serpiştirilmiş sponsorlu ürünlerden geliyor ve ajan o sonuç sayfasını hiç görmüyor: kataloğu sorguluyor, ürünü eşleştiriyor, ödüyor. Shopify ise her işlemden pay alıyor. Gupta'nın özeti: Amazon markalardan görünmek için para alıyor, Shopify satın alınmak için; ajanlar yalnızca ikincisini yapıyor.
Meta'nın bu kavgaya nereden baktığını Zuckerberg'in 18 Eylül'deki paylaşımı gösteriyor:
Muse şu an yalnızca ABD ve Kanada'da; biz deneyemedik. Yukarıdaki kullanım örneklerinin hepsi kullanıcıların kendi anlatımı ve hiçbiri bağımsız olarak doğrulanmadı. İndirme ve gelir rakamları üç ayrı firmanın tahmini (Sensor Tower, Apptopia, Appfigures); yöntemleri farklı ve birbirini her zaman tutmuyor. Meta resmi bir indirme ya da kullanıcı sayısı açıklamadı. Oppenheimer anketi lansman civarında, 1.500 ABD'li tüketiciyle yapıldı. Shopify ödemesinin bütün Muse kullanıcılarına ne zaman açılacağı da belli değil. Wang ve Zuckerberg ürünün sahibi, Lütke ise ortağı; söyledikleri bu gözle okunmalı.
Soru Muse'un kazanıp kazanmayacağı değil
İki taraf da yarı haklı. Muse gerçek bir ihtiyaca dokunuyor, tabloda bunu görüyorsun. İndirmenin bir kısmı da Meta'nın dağıtım gücünden geliyor, gelir tahmini bunu gösteriyor. Ama ürün geliştiren biri için “Muse kazanır mı” sorusu, cevabı ne olursa olsun yarınki işini değiştirmiyor.
Değiştiren soru şu: ürünün bir ajanla karşılaştığında ne oluyor? Bugün Muse, yarın başka bir şirketin ajanı. Amazon ile Shopify'ın aynı gün verdiği zıt kararlar, her ürün ekibinin önüne gelecek üç kararın erken bir versiyonu:
Ajanı tanıyor musun?
Amazon'un ilk itirazı ajanın kendini tanıtmaması. Kendini tanıtan ajana ne izin vereceğini ancak o zaman belirleyebilirsin.
Sürtünmen kimi koruyor?
Zorlaştırılmış bir iptal akışı ajanı durdurmaz. Kullanıcıyı koruyan adımı tut, seni koruyanı yeniden düşün.
Nereden kazanıyorsun?
Ekrana bakan insandan kazanıyorsan ajan bir tehdit, işlemden kazanıyorsan bir kanal.
Üçünün ortak noktası aynı cümleye çıkıyor:
Sıradaki kullanıcın ekranına hiç bakmayabilir.
Bunu görmek için Muse'un Türkiye'ye gelmesini beklemen gerekmiyor. Bilgisayar kullanabilen ajanlar zaten elinin altında ve ürününe nasıl davrandıklarını bugün izleyebilirsin.
Tarayıcıyı kullanabilen herhangi bir ajanla ürününün en sık yapılan üç işini baştan sona yaptırmayı dene: kayıt, satın alma, iptal. Ajanın nerede takıldığını not et. Takıldığı her yer ya bilerek koyduğun bir koruma ya da farkında olmadığın bir sürtünme; hangisi olduğuna karar vermek senin işin. E-ticaretteysen bir kontrol daha yap: renk, malzeme ve beden bilgisi yalnızca açıklama metninde mi duruyor, yoksa yapılandırılmış ürün alanlarında da var mı? Ajanlar kataloğu oradan okuyor.
Senin ürününde bir ajan ilk hangi adımda durur: girişte mi, ödemede mi, iptal ekranında mı? Bizce önümüzdeki yılın ürün kararlarının bir kısmı, o adımın oraya bilerek konup konmadığı sorusuyla verilecek. 🧱
